#### API "şeması" { #api-schema }

Bu durumda, [OpenAPI](https://github.com/OAI/OpenAPI-Specification), API'nızın şemasını nasıl tanımlayacağınızı belirleyen bir şartnamedir.

Bu şema tanımı, API path'leriniz, alabilecekleri olası parametreler vb. şeyleri içerir.

#### Veri "şeması" { #data-schema }

"Şema" terimi, JSON içeriği gibi bazı verilerin şeklini de ifade edebilir.

///

/// info | Bilgi

Cookie'leri tanımlamak için `Cookie` kullanmanız gerekir, aksi halde parametreler query parametreleri olarak yorumlanır.

///

/// info | Bilgi

**Tarayıcılar cookie'leri** özel şekillerde ve arka planda işlediği için, **JavaScript**'in onlara dokunmasına kolayca izin **vermezler**.

# Sorgu Parametreleri { #query-parameters }

Fonksiyonda path parametrelerinin parçası olmayan diğer parametreleri tanımladığınızda, bunlar otomatik olarak "query" parametreleri olarak yorumlanır.

{* ../../docs_src/query_params/tutorial001_py310.py hl[9] *}

Query, bir URL'de `?` işaretinden sonra gelen ve `&` karakterleriyle ayrılan anahtar-değer çiftlerinin kümesidir.

Örneğin, şu URL'de:

```
http://127.0.0.1:8000/items/?skip=0&limit=10
```

{* ../../docs_src/dependencies/tutorial002_an_py310.py hl[12] *}

...bizim önceki `common_parameters` ile aynı parametrelere sahip:

{* ../../docs_src/dependencies/tutorial001_an_py310.py hl[8] *}

Bu parametreler, dependency'yi "çözmek" için **FastAPI**'nin kullanacağı şeylerdir.

Her iki durumda da şunlar olacak:

* `str` olan opsiyonel bir `q` query parametresi.

# Header Parametre Modelleri { #header-parameter-models }

Birbiriyle ilişkili **header parametreleri**nden oluşan bir grubunuz varsa, bunları tanımlamak için bir **Pydantic model** oluşturabilirsiniz.

Bu sayede modeli **birden fazla yerde yeniden kullanabilir**, ayrıca tüm parametreler için doğrulamaları ve metadata bilgilerini tek seferde tanımlayabilirsiniz. 😎

/// note | Not

Bu özellik FastAPI `0.115.0` sürümünden beri desteklenmektedir. 🤓

///

Birbirleriyle ilişkili bir **cookie** grubunuz varsa, bunları tanımlamak için bir **Pydantic model** oluşturabilirsiniz. 🍪

Bu sayede **model'i yeniden kullanabilir**, **birden fazla yerde** tekrar tekrar kullanabilir ve tüm parametreler için validation ve metadata'yı tek seferde tanımlayabilirsiniz. 😎

/// note | Not

This is supported since FastAPI version `0.115.0`. 🤓

///

/// tip | İpucu

///

/// info | Bilgi

Header'ları tanımlamak için `Header` kullanmanız gerekir; aksi halde parametreler query parametreleri olarak yorumlanır.

///

## Otomatik Dönüştürme { #automatic-conversion }

`Header`, `Path`, `Query` ve `Cookie`'nin sağladıklarına ek olarak küçük bir ekstra işlevsellik sunar.

* `@app.delete()`
* vb.

{* ../../docs_src/response_status_code/tutorial001_py310.py hl[6] *}

/// note | Not

`status_code`'un, "decorator" metodunun (`get`, `post`, vb.) bir parametresi olduğuna dikkat edin. Tüm parametreler ve body gibi, sizin *path operation function*'ınızın bir parametresi değildir.

///

`status_code` parametresi, HTTP status code'u içeren bir sayı alır.

/// info | Bilgi

# Gelişmiş Dependency'ler { #advanced-dependencies }

## Parametreli dependency'ler { #parameterized-dependencies }

Şimdiye kadar gördüğümüz tüm dependency'ler sabit bir function ya da class idi.

Ancak, birçok farklı function veya class tanımlamak zorunda kalmadan, dependency üzerinde bazı parametreler ayarlamak isteyebileceğiniz durumlar olabilir.

* *path*, bir [OpenAPI 3 expression](https://github.com/OAI/OpenAPI-Specification/blob/master/versions/3.1.0.md#key-expression) (aşağıda daha fazlası) içerebilir; böylece parametreler ve sizin API'nize gönderilen orijinal request'in bazı parçalarıyla değişkenler kullanılabilir.

### Callback path ifadesi { #the-callback-path-expression }